Registreren

Schaakvariant: Chess960

Uitleg over de site, spelregels, waar begin je etc.
Beheerder
Gebruikers-avatar
Berichten: 846
Geregistreerd: 06 Jan 2013 23:51

Schaakvariant: Chess960

Berichtdoor David » 30 Okt 2013 20:46

Chess960 of Schaak 960, ook wel Fischer Random Chess genoemd, is een variant van het schaakspel waarbij de beginopstelling door het lot wordt bepaald. Bobby Fischer, die Schaak 960 in 1996 introduceerde, heeft met deze variant voortgeborduurd op shuffle chess, dat al veel langer bestaat.

Afbeelding

Beginopstelling
Er zijn 960 mogelijke beginopstellingen, vandaar de naam. Doordat de beginopstelling door het lot wordt bepaald, kunnen de spelers niet vertrouwen op vaste openingen. Als je niet weet met welke beginopstelling je gaat spelen, kun je je daar niet op voorbereiden en moet je vanaf de eerste zet achter het bord iets bedenken. Een speler kan dus niet meer "verliezen van de openingstheorie", als tegen een menselijke tegenstander wordt gespeeld.

De plaatsing van de witte stukken op de eerste rij wordt door het lot bepaald. Hierbij geldt de restrictie, dat er altijd een toren links en een toren rechts van de koning staat (eventueel met andere stukken ertussen). Bovendien staan de lopers op velden van een verschillende kleur. Zodoende zijn er 960 verschillende beginopstellingen mogelijk, vandaar de naam.

De openingen hebben unieke nummers, met een vaste opstelling, zogenaamde spid of starting point identifiers, soms ook idn (=identification numbers). Deze zijn vastgelegd door Reinhard Scharnagl maar worden niet door elk programma op die eenduidige manier ondersteund.

Op Teamschaken hanteren we wel deze referentienummers. Zo is spid=518 de standaard opstelling voor een schaakspel namelijk RNBQKBNR. Die geven de posities voor zowel wit als zwart namelijk: rook night bishop queen king bishop night rook.

Als toevalligerwijs op Teamschaken die spid=518 wordt aangemaakt zal een nieuw willekeurig nummer worden gekozen.

Als lid kun je hier een spid invoeren en dan de bijbehorende stelling zien. Heb je al een stelling maar wil je de spid opzoeken dan kan dat op deze site. Of zoek in het klik hier bestand met alle combinaties
en FEN-codes.

De stukken van zwart staan gespiegeld en in dezelfde volgorde. Dus tegenover bijvoorbeeld een wit paard op f1 staat een zwart paard op f8. De pionnen staan zoals gebruikelijk op de tweede en de zevende rij. De zetmogelijkheden van de stukken zijn onveranderd, behalve wat betreft de rokade.

Elke beginopstelling heeft zijn eigenaardigheden. Bij het klassieke schaken zijn in de beginopstelling alle pionnen gedekt. Bij Chess960 is dat niet altijd het geval. Deze zwakke pionnen vormen een belangrijk aandachtspunt in de opening. Bij het klassieke schaken zijn in de beginopstelling alle stukken op de eerste en achtste rij gedekt, behalve de torens. Bij Chess960 kan dat heel anders uitpakken.

Rokeren
Bij Schaak 960 is ook een rokade gedefinieerd. Rokeren gebeurt met de koning en één van de twee torens, die op het gebruikelijke doelveld terechtkomen als de rokade is uitgevoerd. De benamingen "lange" of "korte" rokade en rokade "op de koningsvleugel" of "op de damevleugel" zijn Bij Chess960 wat verwarrend. Men spreekt liever van rokade "op de a-vleugel" of "op de h-vleugel".

Onderstaande regels gelden voor de witspeler:
* o-o-o Lange rokade (op de a-vleugel): met de koning en de toren die links van de koning staat. Koning naar c1 en toren naar d1.
* o-o Korte rokade (op de h-vleugel): met de koning en de toren die rechts van de koning staat. Koning naar g1 en toren naar f1.

De voorwaarden voor rokeren lijken op het klassieke schaken:
* De koning en de betreffende toren mogen niet zijn verplaatst ten opzichte van de beginopstelling.
* De koning mag niet schaak staan, en de velden die de koning passeert (inclusief het doelveld) mogen niet aangevallen staan.

Het doelveld en de velden die door de koning en de toren worden gepasseerd, moeten leeg zijn, afgezien natuurlijk van de koning en de betreffende toren zelf.
Merk op dat soms alleen de koning of alleen de toren wordt verplaatst. Het is zelfs mogelijk dat koning en toren van plaats wisselen en dan is de rokade reeds bij de eerste zet mogelijk.

In het klassieke schaakspel betekent de verplaatsing van de koning over twee velden dat men bezig is om te rokeren. Bij Schaak 960 kan soms een misverstand ontstaan als de koning een enkele stap opzij doet en de rokade te traag wordt uitgevoerd. Bij het klassieke schaak is dat niet het geval, mits de koning het eerst wordt verplaatst. Daarom is het aan te bevelen een rokade aan te kondigen: "Ik ga nu rokeren." Een andere mogelijkheid is: neem de koning van het bord, verplaats de toren en zet de koning op de definitieve plek.

Op het eerste gezicht is Chess960 niet wezenlijk anders als in de beginopstelling alleen de koning en de dame verwisseld zijn. De overeenkomst houdt echter op als we ook de rokade als mogelijke zet erin betrekken. Deze zet is op beide helften van het bord (links en rechts) verschillend gedefinieerd. Dit betekent dat ook voor de openingstheorie sprake is van 960 verschillende stellingen (dus niet de helft).

tekst van http://nl.wikipedia.org/wiki/Schaak_960

Chess960: Wannneer mag er gerokeerd worden?

Onder de volgende voorwaarden:
De koning en de rokerende toren mogen nog niet eerder in de partij een zet hebben gedaan.
De koning mag niet schaak staan voor of na de rokade.
De koning mag zich richting eindbestemming niet over een veld begeven dat wordt aangevallen door de tegenstander.
Alle velden tussen de koning en de toren, inclusief hun bestemmingsvelden mogen niet bezet worden door een ander stuk.

Met de rokade kunnen geen stukken worden geslagen.

Opmerking: het is bij een Chess960 rokade mogelijk dat er voor en na een "c-rokade" stukken op de velden a1(a8), b1(b8) en e1(e8) staan, voor en na de "g-rokade" kunnen er stukken op e1(e8) en h1 (h8) staan. In dit geval "ruilen" de koning en de toren hun veld. Dat is bij het klassieke schaak niet mogelijk.

Lees verder in het volgende bericht dat speciaal over het uitvoeren van de rokade gaat

Beheerder
Gebruikers-avatar
Berichten: 846
Geregistreerd: 06 Jan 2013 23:51

Re: Schaakvariant: Chess960: rokade

Berichtdoor David » 30 Nov 2013 16:58

In het vorige stuk werd al uitgelegd dat een rokade bij chess960 wezelijk anders is dan bij klassiek schaken.
Onafhankelijk van de beginopstelling eindigt een rokade altijd op dezelfde plek voor de toren en koning.

Er zijn 4 combinaties, voor zowel wit als zwart een korte o-o en lange o-o-o rokade:

wit o-o-o op a-vleugel: voor speler links: situatie na rokeren: Kc1 Td1
wit o-o op h-vleugel: voor speler rechts: situatie na rokeren: Kg1 Tf1

Afbeelding

zwart o-o-o op a-vleugel: voor speler rechts: situatie na rokeren: Kc8 Td8
zwart o-o op h-vleugel: voor speler links: situatie na rokeren: Kg8 Tf8

Afbeelding

Beheerder
Gebruikers-avatar
Berichten: 846
Geregistreerd: 06 Jan 2013 23:51

Re: Schaakvariant: Chess960: hoe rokade uitvoeren

Berichtdoor David » 30 Nov 2013 17:00

Hoe dien je een rokade uit te voeren?

Bij chess960 moet je aangeven over welke zijde je wenst te rokeren door eerst de Koning en vervolgens de Toren te klikken. Er wordt gevraagd om bevestiging. Zie de afbeelding:

Afbeelding

Terug naar De site Teamschaken

Wie is er online?

Gebruikers in dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 1 gast